Cysterny Stambułu, czyli gdzie mieszka Meduza

Woda to podstawa życia, szczególnie gdy znajdujesz się w oblężonej twierdzy, a wszystkie akwedukty, które doprowadzały ten życiodajny płyn, zostały zburzone. Nic więc dziwnego, że w miastach i zamkach z bogatą historią zawsze szczególne miejsce zajmowały konstrukcje do zbierania i przechowywania wody.

Cysterna Bazyliki, Stambuł

W Stambule taką rolę pełniły cysterny, czyli murowane pomieszczenia, umieszczane głównie pod ziemią, w których zbierano wodę na wypadek oblężenia. Do dzisiaj zachowało się ich kilka, przy czym najbardziej znana to Cysterna Bazyliki (Yerebatan Sarnıcı).

Cysterna Bazyliki, Stambuł

Niepozorne wejście do niej znajduje się tuż przy placu, który oddziela od siebie Hagia Sofia i Meczet Błękitny. Naszym zdaniem warto pojawić się tu albo zaraz po otwarciu, albo tuż przed zamknięciem, gdy zwiedzających jest najmniej.

Cysterna Bazyliki, Stambuł

Cysterna została zbudowana w 532 r. na rozkaz cesarza Justyniana w miejscu zburzonej podczas powstania Nika bazyliki św. Eliasza i pełniła swoją funkcję aż do zdobycia Konstantynopola przez Turków w  1453r. Przez następnych 100 lat leżała zapomniana, aż do ponownego odkrycia jej przez holenderskiego podróżnika Gyllesa, który odwiedził Stambuł w poszukiwaniu bizantyjskiej historii miasta. Przez kolejnych 400 lat pełniła różne funkcje, także np. wysypiska śmieci. Dopiero gruntowna renowacja z roku 1987 przywróciła ten niezwykły zabytek turystom.

Cysterna Bazyliki, Stambuł

Budowla jest ogromna, ma wymiary 143x65m, a jej sklepienie podpiera 336 kamiennych kolumn. Kolumny mają około 9m wysokości i są odległe od siebie o około 4,8m. W czasach świetności cysterna mogła pomieścić aż do 80 tys. m3 wody! Różnorodność wykorzystanych do budowy materiałów i stylów wskazuje na to, że została ona zbudowana z pozostałości istniejących już budowli. Dzisiejszy cud starożytności powstał więc jako zwykła budowla użytkowa.

Wrażenia z wizyty w cysternie są niezapomniane. Spacerując po drewnianych pomostach można podziwiać wspaniale oświetlone kolumny, które porasta zielony mech, oraz pływające w płytkiej wodzie ryby.

Cysterna Bazyliki, Stambuł

Jedną z atrakcji są znajdujące się w północno-zachodnim rogu cysterny kolumny, których podstawą są  ułożone na boku i do góry nogami głowy Meduzy. Zgodnie z mitologią grecką jej spojrzenie zamieniało w kamień wszystko, co żyje. Zapewne dlatego legenda mówi, że cesarz Justynian kazał umieścić je w najodleglejszym rogu cysterny do góry nogami tak, by woda jak najszybciej zakryła ich oczy.

Meduza, Cysterna Bazyliki, Stambuł

Cysterna ma również swoje miejsce w popkulturze. Kręcono tutaj jedną z przygód Jamesa Bonda, a ma też ważne miejsce w ekranizacji (uwaga, spoiler) książki Dana Browna „Inferno” z Tomem Hanksem.

Pozostałe cysterny Stambułu nie są już tak znane. Nam przez przypadek udało się trafić do jednej, która zamieniona została w salę restauracyjną. Może wy odnajdziecie swoje?

Cysterna, Stambuł

Jeśli będziecie w Stambule to pamiętajcie – Cysterna Bazyliki to miejsce, które trzeba koniecznie odwiedzić!

Travellersi.pl