Perła polskiej architektury sakralnej – Archikolegiata w Tumie


Około 40 km na północ od Łodzi leży Łęczyca, a tuż obok niej malutka dzisiaj wieś o nazwie Tum. Tym większe wrażenie robi monumentalna bryła znajdującej się tu Archikolegiaty z 1161 roku, jednego z najstarszych zachowanych na ziemiach polskich budynku. Dzisiaj znajdują się tu m.in. relikwie św. Wojciecha.

Archikolegiata, Tum koło Łęczycy Archikolegiata, Tum koło Łęczycy Archikolegiata, Tum koło Łęczycy

Nazwa Tum najprawdopodobniej wywodzi się od niemieckiego Dom, czyli katedry. Dzisiaj nazwy te pozostały chociażby w nazwie wrocławskiego Ostrowa Tumskiego, czyli wyspy, na której znajduje się m.in. wrocławska katedra.

Archikolegiata, Tum koło Łęczycy

Od samego powstania archikolegiata była centrum życia religijnego, społecznego i politycznego regionu. Odbyło się w niej m.in. 21 synodów prowincjonalnych, zwanych łęczyckimi, znajdowała się również jedna z pierwszych szkół przyklasztornych.

Archikolegiata, Tum koło Łęczycy

Archikolegiata pełniła również funkcje obronne, stąd mury otaczające budowlę i niewielkie okienka na parterze. Wewnątrz kościoła znajdowały się m.in. kusze i łuki, które osoby kryjące się przed napaścią mogły wykorzystać do obrony. Niestety, w związku z powyższym kolegiata często była niszczona i palona. Ostatni raz podczas II wojny światowej, gdy podczas bitwy nad Bzurą zniszczony został dach. Odbudowany dach jest żelbetowy, od niedawna przykryty drewnem, a pozostałości poprzedniego sufitu można oglądać w jednej z naw bocznych.

Deski powały, Tum koło Łęczycy

Nie tylko my byliśmy zaskoczeni tak potężną budowlą w niewielkiej, leżącej na uboczu wsi. Miejscowa legenda mówi o tym, że kolegiata zbudowana została pierwotnie w nieodległej Łęczycy, jednak nie podobało się to diabłowi Borucie, który chwycił ją w swoje szpony i upuścił dopiero tam, gdzie stoi do dzisiaj. Dowodem na to mają być ślady na jednym z kamieni znajdujących się w ścianie wieży.

Archikolegiata, Tum koło Łęczycy

W rzeczywistości tego typu „ślady diabła” były dość częste w budowlach z tego okresu. Miały być dla okolicznej ludności namacalnym dowodem na to, że otacza nas zło, które nie ma wejścia do środka kościoła.

Tuż obok kolegiaty znajduje się stary drewniany kościółek parafialny. Niestety nie udało się nam wejść do środka.

Drewniany kościół parafialny, Tum koło Łęczycy

Wizyta w Tumie zrobiła na nas ogromne wrażenie. To wspaniała budowla z długą historią. Tym bardziej trudno uwierzyć, jak bardzo mało znane jest to miejsce. Gdyby wasza droga wypadła gdzieś niedaleko – warto się tam zatrzymać.

Lokalizacja: 52°03′21″N 19°13′58″E

Travellersi.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *